Blog Archives

მაცოცხლებელი საწამლავი

ავტორი ნინო მაჭარაშვილი

tabula.ge

ყვე­ლა­ფე­რი ასე დაიწყო: 1820 -ი­ა­ნი წლე­ბის გერმანიაში, ადა­მი­ა­ნე­ბი მა­სობ­რი­ვად მო­ი­წამ­ლენ ძეხვეულით. მი­ზე­ზე­ბის შეს­წავ­ლას ხელი, სხვებ­თან ერთად, გერ­მა­ნელ­მა ექიმ­მა და რო­მან­ტი­კოს­მა პოეტმა, ჯას­ტი­ნუს კერ­ნერ­მა მოკიდა. მან აღმოაჩინა, რომ და­ა­ვა­დე­ბას საკ­ვებ­ში არ­სე­ბუ­ლი ბაქ­ტე­რი­ა იწ­ვევ­და და პი­რო­ბი­თად „ძეხ­ვე­უ­ლის შხამი”, ასე­ვე „ქო­ნის შხამი” უწოდა.

მან მომ­წამ­ვლელ ძეხ­ვე­ულ­თან ბო­ტუ­ლიზ­მის კავ­ში­რის პირ­ვე­ლი დე­ტა­ლუ­რი კლი­ნი­კუ­რი ჩა­ნა­წე­რე­ბი გააკეთა. სიმ­პტო­მე­ბის აღ­წე­რა საკ­მა­ოდ ზუს­ტი იყო. ექი­მი სა­ხი­ფა­თო თვი­თექ­სპე­რი­მენ­ტებ­საც მი­მარ­თავ­და – იღებ­და არა­ჯან­სა­ღი ძეხ­ვე­უ­ლის ექ­სტრაქტს და მო­წამ­ვლის პირ­ველ სტა­დი­ებს სა­კუ­თარ თავ­ზე დაკ­ვირ­ვე­ბით შეისწავლიდა. სწო­რედ კერ­ნე­რი ალა­პა­რაკ­და პირ­ვე­ლად ბო­ტუ­ლი­ნის ტოქ­სი­ნის შე­საძ­ლო სამ­კურ­ნა­ლო თვისებებზე.

შემ­დეგ სა­მე­დი­ცი­ნო დე­ფი­ნი­ცი­ე­ბიც დაიხვეწა: 1897 წელს, ბელ­გი­ელ­მა ბაქ­ტე­რი­ო­ლოგ­მა ემილ ვან ერ­მენ­გემ­მა დაადგინა, რომ საკ­ვე­ბის მო­წამ­ვლას ბაქ­ტე­რი­ა Clostridium botulinum-ი იწვევს. მე­ო­ცე სა­უ­კუ­ნის მე­ო­რე ნა­ხე­ვარ­ში ალან სკოტ­მა აღმოაჩინა, რომ ეს ტოქ­სი­ნი სი­ელ­მის გა­სას­წო­რებ­ლად და კუნ­თე­ბის სპაზ­მის მო­სახ­სნე­ლა­და­ა ეფექტური. 1989 წელს, აშ­შ-ის პრო­დუქ­ტე­ბი­სა და მე­დი­კა­მენ­ტე­ბის კონ­ტრო­ლის სამ­მარ­თვე­ლომ (FDA), მწვა­ნე შუ­ქი მის­ცა ბო­ტუ­ლი­ნის ტოქ­სი­ნის სამ­კურ­ნა­ლო მიზ­ნე­ბით გამოყენებას.

მე-19 სა­უ­კუ­ნის გერ­მა­ნე­ლი მე­დი­კო­სი ძნე­ლად წარმოიდგენდა, რომ მი­სი პრო­ფე­სი­უ­ლი თავდადება, კა­ცობ­რი­ო­ბის სი­ლა­მა­ზე­სა და ბედ­ნი­ე­რე­ბას ემსახურებოდა. უც­ნა­უ­რად ჟღერს, მაგ­რამ ტოქსინი, რო­მე­ლიც ბო­ტუ­ლიზმს იწვევს, საბოლოოდ, ეს­თე­ტი­კის სამ­სა­ხურ­ში ჩადგა.

განაგრძე კითხვა ►

Advertisements